Kabotaj Kanunu Ders Notu
Ders Notu | 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Tarih: 1 Temmuz 1926
Alan: Ekonomi Alanındaki İnkılaplar
Anahtar Kavram: Denizlerde Millî Egemenlik ve Ekonomik Bağımsızlık
Kabotaj Nedir?
Kabotaj, bir devletin
kendi karasularında ve limanları arasında yük ve yolcu taşıma hakkına yalnızca kendi vatandaşlarının ve kendi bayraklı gemilerinin sahip olmasıdır.
Kısacası;
“Türkiye’nin denizlerinde ticaret yapma hakkı Türkiye’ye aittir.”
Osmanlı Devleti’nde Durum
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde yabancı devletlere verilen
kapitülasyonlar, deniz ticaretinde de yabancılara önemli ayrıcalıklar sağlamıştı.
Bunun sonucunda;
Yabancı gemiler limanlar arasında taşımacılık yapıyordu.
Türk denizcileri yabancılarla rekabet etmekte zorlanıyordu.
Deniz ticaretinden elde edilen kazancın önemli bir kısmı yabancılara gidiyordu.
Türkiye ekonomik bağımsızlığını tam olarak sağlayamıyordu.
Ne Zaman Çıkarıldı?
1 Temmuz 1926 tarihinde çıkarıldı.
Bu nedenle
her yıl 1 Temmuz, Denizcilik ve Kabotaj Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Neden Çıkarıldı?
Deniz ticaretini millîleştirmek.
Türk denizciliğini geliştirmek.
Yabancıların ekonomik ayrıcalıklarını kaldırmak.
Ekonomik bağımsızlığı güçlendirmek.
Denizlerde millî egemenliği sağlamak.
Kabotaj Kanunu Ne Getirdi?
Limanlar arasında yük taşıma hakkı Türk vatandaşlarına verildi.
Yolcu taşıma hakkı Türk bayraklı gemilere verildi.
Gemi işletme hakkı Türklere verildi.
Liman hizmetleri Türk vatandaşları tarafından yürütülmeye başlandı.
Yabancı devletlerin deniz ticaretindeki ayrıcalıkları sona erdi.
Önemi ve Sonuçları
Türk denizciliği gelişmeye başladı.
Ekonomik bağımsızlık güçlendi.
Denizlerde millî egemenlik sağlandı.
Türk tüccarları ve deniz taşımacılığı desteklendi.
Millî ekonomi anlayışı güçlendi.
Türkiye, kendi karasularında tam yetki sahibi oldu.
Lozan Antlaşması ile İlişkisi
Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonlar kaldırılmış, Kabotaj Kanunu ile de deniz ticaretindeki yabancı ayrıcalıkları tamamen sona erdirilmiştir.
Böylece
ekonomik bağımsızlık denizlerde de hayata geçirilmiştir.
Tarihî Süreç
24 Temmuz 1923
Lozan Barış Antlaşması imzalandı.
Kapitülasyonlar kaldırıldı.
1 Temmuz 1926
Kabotaj Kanunu çıkarıldı.
Deniz ticareti Türklere bırakıldı.
Denizlerde millî egemenlik ve ekonomik bağımsızlık güçlendi.
Akılda Kalsın!
Kabotaj = Denizlerde taşıma hakkı
1 Temmuz 1926
Türk denizlerinde Türk gemileri
Millî egemenlik
Ekonomik bağımsızlık
Hangi İlkeyle İlgilidir?
Milliyetçilik İlkesi
Türk denizlerinde öncelik Türk vatandaşlarına verilmiştir.
Devletçilik İlkesi
Devlet, ekonomik bağımsızlığı korumaya yönelik düzenleme yapmıştır.
Ayrıca
tam bağımsızlık anlayışını güçlendiren önemli bir uygulamadır.
Sınav Dedektifi
1 Temmuz 1926’da çıkarıldı.
Deniz ticareti Türklere verildi.
Kapitülasyonların etkileri tamamen sona erdi.
Denizcilik ve Kabotaj Bayramı
1 Temmuz’da kutlanır.
En çok
Milliyetçilik İlkesi ile ilişkilidir.
Sınav İpucu
“Yabancıların deniz ticaretindeki ayrıcalıklarının kaldırılması”, “Türk bayraklı gemiler”, “karasuları”, “limanlar arasında yük ve yolcu taşıma” ifadelerini gördüğünüzde aklınıza Kabotaj Kanunu gelmelidir. Bu kanun, ekonomik bağımsızlığın denizlerde de sağlandığını gösterir.
Sınavda Karıştırılanlar
Kabotaj Kanunu ile Boğazların yönetimi Türkiye’ye bırakılmıştır.
Hayır. Boğazlarla ilgili düzenleme Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) ile yapılmıştır.
Kabotaj Kanunu eğitim alanında yapılan bir inkılaptır.
Hayır. Ekonomi ve denizcilik alanında yapılan bir inkılaptır.
Kabotaj Kanunu yabancı gemilerin Türkiye’ye gelmesini yasaklamıştır.
Hayır. Kanun yalnızca Türkiye’nin karasuları ve limanları arasındaki taşımacılık hakkını Türk vatandaşlarına vermiştir. Uluslararası deniz ticareti devam etmiştir.
Mini Özet
1 Temmuz 1926’da çıkarılan Kabotaj Kanunu ile Türkiye’nin karasuları ve limanları arasındaki yük ve yolcu taşıma hakkı Türk vatandaşlarına ve Türk bayraklı gemilere verildi. Böylece yabancı devletlerin deniz ticaretindeki ayrıcalıkları sona erdi, denizlerde millî egemenlik sağlandı ve ekonomik bağımsızlık güçlendirildi.Alternatif Başlıklar
- Kabotaj Kanunu | Konu Anlatımı ve Ders Notu
- Kabotaj Kanunu (1 Temmuz 1926) | İnfografik
- Kabotaj Kanunu Nedir? | Konu Özeti
- Ekonomi Alanındaki İnkılaplar | Kabotaj Kanunu
- Denizlerde Millî Egemenlik | Kabotaj Kanunu
- Atatürk Dönemi Ekonomik İnkılapları | Kabotaj Kanunu
- Kabotaj Kanunu | MEB Uyumlu İnfografik
- Kabotaj Kanunu | Öğrenci Dostu Ders Notu
Okumaya devam et...